Lần lại vóc dáng xưa của Thủ Đức từ thuở sơ khai và định hình bồi đắp xứ Gia Định – TP sài thành trong hàng trăm năm lịch sử đã qua, thì nửa quê nửa chợ vốn là “bản sắc” ban đầu của vùng này.
Thăng trầm chia tách và hợp nhất
Đi đâu mà chẳng biết ta
Ta ở Thủ Đức, vốn nhà làm nem…
Nửa chê, nửa chợ, Thủ Đức xưa đã có một thuở nổi danh nghề làm nem, nổi danh “ăn ở lành hiền/đi chợ Thủ Đức” (vè). Đó là vùng được hình thành theo tháng năm và những dấu chân kinh lược mở cõi đất phương Nam của Thống suất, Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, ban đầu thuộc Đồng Nai và chính thức vào Gia Định tỉnh – Saigon thời Pháp thuộc.
Hơn 150 năm theo lưu truyền, tên Thủ Đức do Tiền hiền Tạ Dương Minh- người có công lớn đối với việc khai khẩn, cải cách và phát triển vùng và lập ấp Linh Chiểu -đặt cho. Từ ấy tới hôm nay, tên Thủ Đức thăng trầm theo chia tách, hợp nhất cho đến 1/1/2020 mới chính thức ghi danh Thành phố.
Nhiều người nói rằng nếu biết trước có hôm nay, có lẽ Thủ Đức năm 1997 không cần được trải qua lần chia tách gần nhất. Bởi từ khi Nghị quyết UBTV Quốc hội khóa XVIII có hiệu lực, cả 3 Quận Thủ Đức, Q.9, Q.2 lại đã “châu về hợp phố”.
Nhưng nếu không có những quy hoạch, những chia tách cũ, liệu TP Hồ Chí Minh đã có được sự định hình và cách tân và phát triển mạnh mẽ của Q.2 như 1 quận trung tâm tài chính mới, và Q.9 có thể định hình với khu Công nghệ cao; cũng như, Thủ Đức liệu có thể định hình và phát triển trở thành “làng đại học”?
Chia tách để tập trung thực thi các mục tiêu ưu tiên, chính là con đường gây ra nền móng cốt lõi của những giá trị Thủ Đức hợp nhất khi lên đời phố…
Khát vọng của thời hướng về thịnh thế
Với 3 lõi trọng tâm, 6 khu trọng điểm trên tổng diện tích 211 km2 và hơn một triệu dân, thành phố Thủ Đức được kỳ vọng đóng góp lớn và dẫn dắt tăng trưởng GDP của đầu tàu kinh tế TP.HCM và cả nước.
Sau lễ khai trương thành phố Thủ Đức cực kỳ hoành tráng, chất chứa kỳ vọng, chúng ta trở về trong tâm địa địa Thủ Đức với những lo âu ngổn ngang cùng thực tại.
Đó là sự ngổn ngang của các thách thức hạ tầng, đi đầu là hạ tầng giao thông. tình trạng kẹt xe ô tô hàng tiếng đồng hồ nối dài tại Thủ Đức khi người dân từ TP.HCM đi Biên Hòa Đồng Nai hay Vũng Tàu đều phải đi qua tuyến đại huyết mạch duy nhất này những ngày Tết dương lịch vừa rồi, đang và sẽ bài toán hóc búa nhất của câu chuyện kết nối.
Đó cũng là lời cam kết về “sát gần dân” trong mong mỏi rất đời thường: Thủ Đức phải trở thành TP không ngập nước nội thành. Theo lý thuyết và địa lý môi trường xung quanh, vùng nằm ở cửa ngõ Đông Bắc dẫn dắt TP.HCM hướng ra phía biển là vùng cao không ngập nước. Nhưng ngập nước nội khu hiện đang là thực tại, là kết quả của quy hoạch manh mún, của tốc độ đô thị hóa quá mức cho phép, của tác động con người dẫn tới biến đổi khí hậu, môi sinh tại Thủ Đức nói riêng và TP.HCM hôm nay…
Một mai, khi Thủ Đức sẽ có nhiều hơn thế nữa các đại dự án, quản khôn
FAQ
Thủ Đức có lịch sử hình thành và phát triển như thế nào?
Thủ Đức ban đầu mang “bản sắc” nửa quê nửa chợ, được định hình qua hàng trăm năm lịch sử xứ Gia Định – TP Sài Gòn. Vùng này thuộc Đồng Nai và sau đó là Gia Định tỉnh thời Pháp thuộc, gắn liền với công cuộc mở cõi đất phương Nam.
Tên gọi Thủ Đức có nguồn gốc từ đâu?
Theo lưu truyền hơn 150 năm, tên Thủ Đức do Tiền hiền Tạ Dương Minh đặt cho. Ông là người có công lớn trong việc khai khẩn, cải cách, phát triển vùng đất này và lập ấp Linh Chiểu.
Việc chia tách và hợp nhất các quận đã ảnh hưởng thế nào đến Thủ Đức?
Thủ Đức đã trải qua nhiều thăng trầm chia tách và hợp nhất. Việc chia tách trước đây (như năm 1997) đã giúp định hình Q.2 thành trung tâm tài chính mới, Q.9 với khu Công nghệ cao và Thủ Đức trở thành “làng đại học”. Sau đó, vào 1/1/2020, cả ba quận Thủ Đức, Q.9 và Q.2 chính thức hợp nhất thành Thành phố Thủ Đức, tạo nên nền móng cốt lõi cho sự phát triển “lên đời phố”.
Thành phố Thủ Đức được kỳ vọng sẽ đóng góp gì cho TP.HCM và cả nước?
Với 3 lõi trọng tâm, 6 khu trọng điểm trên tổng diện tích 211 km2 và hơn một triệu dân, Thành phố Thủ Đức được kỳ vọng sẽ đóng góp lớn, dẫn dắt tăng trưởng GDP của TP.HCM và cả nước, trở thành một “phố Đông” hiện đại và thịnh vượng.
Những thách thức lớn nhất mà Thành phố Thủ Đức đang đối mặt là gì?
Thành phố Thủ Đức đang đối mặt với nhiều thách thức, nổi bật là hạ tầng giao thông (tình trạng kẹt xe kéo dài) và vấn đề ngập nước nội khu. Dù về lý thuyết là vùng cao, ngập nước vẫn là thực tại do quy hoạch manh mún, tốc độ đô thị hóa quá mức và tác động của con người gây biến đổi khí hậu.